Niet Alleen Artsen Redden Levens 

Wanneer mensen denken aan levens redden in de zorg, denken ze vaak meteen aan artsen. En terecht, want artsen spelen een cruciale rol in het zorgproces. Maar het is tijd om een belangrijk feit in de spotlight te zetten: artsen redden levens, maar ze doen het niet alleen. Niemand in de zorg redt in zijn eentje een leven. Samenwerken in de zorg is cruciaal.

Achter elke medische beslissing, elke geslaagde behandeling en elke zieke patiënt die weer gezond naar huis mag, schuilt een veel grotere en vaak onderbelichte groep professionals. Denk aan biomedici, klinisch technologen, laboratoriummedewerkers, verpleegkundigen, radiodiagnostisch laboranten, apothekers, data-analisten, en biomedische wetenschappers. Deze mensen spelen minimaal een even grote rol in het zorgproces, ze zijn misschien niet altijd direct zichtbaar zijn, maar wel onmisbaar. 

Laten we beginnen bij het begin: kennis. Alles wat artsen leren over verschillende ziektes, toepassen in operaties en medicatie die ze gebruiken komt voort uit jarenlang wetenschappelijk onderzoek. En dat onderzoek wordt grotendeels uitgevoerd door biomedische wetenschappers en onderzoekers die zich dag in dag uit verdiepen in cellen, moleculen en klinische data. Zij ontdekken nieuwe behandelingen die de patiëntenzorg verbeterd, brengen ziekteprocessen in kaart en ontwikkelen technieken waarmee artsen sneller en beter kunnen diagnosticeren. 

Een arts kan bijvoorbeeld een patiënt met kanker succesvol behandelen dankzij gerichte therapieën, maar die therapieën zijn het resultaat van jarenlang werk in laboratoria. Werk waarbij geen patiëntbed in zicht is, maar waarbij juist pipetten en DNA-sequencers het verschil maken. 

Een diagnose stellen is vaak gebaseerd op onderzoeken die achter de schermen plaatsvinden. Klinisch chemici, microbiologen, pathologen, radiologen en hun ondersteunende laboranten leveren informatie waarop de arts zijn of haar oordeel baseert. Een longontsteking, leukemie, hersenbloeding of COVID-19 wordt niet vastgesteld op basis van gevoel. Het zijn de scans, bloedwaarden en kweekresultaten die de uitslag bepalen. 

Neem bijvoorbeeld de Coronapandemie. Het waren niet de artsen, maar laboratoriummedewerkers en moleculair biologen die met een razendsnel tempo PCR-testen ontwikkelden en miljoenen monsters verwerkten. Zonder hen was er geen massale testcapaciteit, geen monitoring van virusvarianten en geen pandemiebeleid gebaseerd op feiten. 

De medische wereld verandert razendsnel. Nieuwe technologieën zoals AI in radiologie om bestralingsplannen te maken en robotchirurgie voor betere precisie komen niet zomaar uit de lucht vallen. Achter deze innovaties staan biomedisch ingenieurs, klinisch technologen, bio-informatici en datawetenschappers. Zij ontwikkelen en testen apparatuur, schrijven algoritmes en bouwen digitale infrastructuren die de zorg niet alleen beter, maar vaak ook veiliger en efficiënter maakt. 

Een voorbeeld: een patiënt met hartritmestoornissen kan tegenwoordig dankzij een implanteerbare monitor in realtime gevolgd worden. Het moment dat het apparaat afwijkingen detecteert, kan er direct worden ingegrepen. Het is levensreddend. Maar wie ontwikkelde dat apparaat? Wie valideerde de data? En wie zorgde ervoor dat het systeem betrouwbaar en veilig is? Niet de arts, maar het technologisch team. Daarom is samenwerken in de zorg levensreddend.

Geneesmiddelen zijn een hoeksteen van de moderne geneeskunde. Maar de route van molecuul naar medicijn is lang en complex. Farmaceuten, biotechnologen en klinisch onderzoekers spelen in dit proces de hoofdrol. Van het ontwikkelen van nieuwe stoffen in een lab tot het testen in klinische trials.

Ook binnen het ziekenhuis spelen ziekenhuisapothekers en apothekersassistenten een cruciale rol. Zij zorgen voor de juiste doseringen, mengen cytostatica(medicijnen die de celdeling remmen), monitoren medicijngebruik en voorkomen gevaarlijke interacties. Hun werk vindt vaak buiten het zicht van de patiënt plaats, maar zonder hen zouden veel behandelingen letterlijk dodelijk kunnen zijn. 

Het is tijd om het beeld van de ‘held in de witte jas’ bij te stellen. Niet omdat artsen geen helden zijn. Zeker niet. Maar omdat ze niet de énige helden zijn. Zorg is samenwerken, waarbij iedere professional een onmisbaar stukje in de puzzel is.

Voor geneeskundestudenten is het waardevol om al tijdens hun opleiding te beseffen hoe afhankelijk zij zijn (en zullen blijven) van andere disciplines. Een arts die samenwerkt met een biomedicus, met een labanalist of met een technoloog, vergroot de kans op een succesvolle behandeling. Andersom geldt dat ook: onderzoekers die klinische input meenemen in hun studieopzet, ontwikkelen relevantere oplossingen. Tegelijk kan die periode ook onzeker voelen. Je vraagt je misschien af of je wel de juiste richting hebt gekozen binnen de zorg en of je echt iets leert dat bij je past. In deze blog deel ik meer over die “ik weet niet wat ik aan het doen ben”-fase en hoe je daarmee om kunt gaan.

Laten we niet vergeten: levens redden is geen titel die voorbehouden is aan artsen. Elke stap in de keten, van fundamenteel onderzoek tot medicijnproductie, van diagnose tot technologie, draagt bij aan het behoud of herstel van gezondheid. Dus de volgende keer dat je denkt aan wie er allemaal levens redden, denk dan breder. Denk aan het lab, aan de apotheek, aan het onderzoeksteam. Want samenwerken in de zorg is essentieel om levens te redden. En een ding is zeker; als medisch student ga je levens redden.

Alleen samen kunnen we echt het verschil maken.