Prestatiedruk in de studie geneeskunde: wanneer ‘goed genoeg’ nooit goed genoeg voelt

Als je geneeskunde studeert, is de kans groot dat je iemand bent die gewend is om goed te presteren. Veel van ons waren op de middelbare school degenen die hoge cijfers haalden, hard werkten en vaak ook een beetje perfectionistisch waren. Dat helpt je om toegelaten te worden tot de studie. Maar eenmaal binnen merk je soms dat precies die eigenschappen ook een keerzijde hebben.

Prestatiedruk is iets waar veel geneeskundestudenten mee te maken krijgen, maar waar we niet altijd open over praten.

Binnen de studie lijkt het soms alsof iedereen het goed doet. Mensen halen hun tentamens, doen onderzoek, zijn actief bij verenigingen, lopen coschappen en lijken daarnaast ook nog een sociaal leven te hebben.

Het gevolg? Je gaat jezelf automatisch vergelijken.

Misschien herken je gedachten zoals:

• “Iedereen begrijpt dit sneller dan ik.”
• “Ik moet dit eigenlijk al weten.”
• “Als ik dit fout doe, denken ze dat ik het niet kan.”

Die innerlijke druk kan ervoor zorgen dat je constant het gevoel hebt dat je nog meer moet doen.

In de geneeskunde is perfectionisme bijna normaal geworden. Dat is ergens logisch: het vak brengt verantwoordelijkheid met zich mee en fouten kunnen grote gevolgen hebben. Maar tijdens de studie kan dat doorslaan.

Een fout antwoord geven tijdens een bespreking, iets niet weten op de afdeling of een tentamen nét niet halen kan voelen alsof je gefaald hebt. Terwijl het in werkelijkheid gewoon onderdeel is van leren.

Wat we soms vergeten, is dat geneeskunde een enorm breed vak is. Niemand weet alles, en niemand verwacht dat ook echt van een student, al voelt dat soms wel zo.

Veel studenten ervaren momenten van twijfel: hoor ik hier wel thuis? Ben ik wel goed genoeg? Waarom lijkt het bij anderen makkelijker te gaan? Heb jij dit ook? Dan verwelkom ik je tot het imposter syndroom. (lees hier onze blog over het imposter syndroom)

Dat soort gedachten komen vaker voor dan je denkt. Alleen zie je meestal niet dat anderen er ook mee worstelen, omdat iedereen vooral zijn sterke kant laat zien. Het helpt om te beseffen dat groei in dit vak tijd kost. Je ontwikkelt jezelf stap voor stap: in kennis, maar ook in communicatie, klinisch redeneren en zelfvertrouwen.

Prestatiedruk helemaal laten verdwijnen is waarschijnlijk niet realistisch. Maar er zijn wel dingen die kunnen helpen om er gezonder mee om te gaan:

1. Vergelijk je proces niet met het resultaat van iemand anders.
Je ziet vaak alleen wat anderen laten zien, niet hoeveel moeite het hen heeft gekost.

2. Sta stil bij wat al goed gaat.
In een studie waarin de focus vaak ligt op wat je nog niet weet, vergeten we soms hoeveel we al hebben geleerd.

3. Durf vragen te stellen.
Juist dat laat zien dat je wilt leren.

4. Praat erover met medestudenten.
Vaak blijkt dat zij met dezelfde gevoelens rondlopen.

Geneeskunde studeren betekent niet dat je altijd perfect moet zijn. Misschien hoort prestatiedruk tot op zekere hoogte bij de studie. Maar het hoeft niet te bepalen hoe je jezelf ziet.

Goed genoeg is soms echt goed genoeg.